برای مردمی که پیشینۀ تاریخی و فرهنگی عظیمی دارند، هنر جایگاه ویژهای دارد. کشور روسیه برای فرهنگ و هنر و خود ارزش زیادی قائل است و مقام هنری هنرمندان این کشور در زمینههای ادبی، سینمایی، تئاتر و موسیقی قابل توجه است.
در مورد هنر سینمای مردم روسیه باید بدانید که، سینمای این کشور به دو دوره تقسیم میشود. دوره قبل از فروپاشی شوروی و دوره بعد از فروپاشی شوروی. متأسفانه سینمای این کشور پس از فروپاشی شوروی افت شدیدی داشت و هنوز هم نتوانسته به شکوه آن دوران دست پیدا کند.
نخستین فیلم سینمایی روسیه در سال 1896 در شهر سنتپترزبورگ بر روی پردۀ سینما رفت. از سال 1900 تا 1918 با وجود ساخت فیلمهایی در روسیه، مردم به فیلمهای خارجی علاقۀ بیشتری داشتند.
بنیانگذار صنعت سینمایی روسیه، الکساندر خانژونکوف است.
سینمای روسیه در قبل از انقلاب اکتبر، سینمایی است که جنبۀ مستند فیلم را بر جنبه داستان گویی و قصه پردازی ترجیح میدهد. پس از انقلاب نیز سیاسیون حکومت انتظار داشتند، دوربین سینما در جهت ایدئولوژی حاکم بر کشور کار کند. بنابراین گرچه صنعت فیلم شوروی در 1919 ملی شد، اما نارضایتی مقامات حکومتی از این رسانه به خاطر انتظارات سیاسی خود، بیشتر از رضایت آنها از دستاوردهای آن بود.
آنها میخواستند از سینما به عنوان آموزش دهنده اهداف حزب آنان استفاده شود و به هدفشان هم رسیدند. مبتکران بزرگی چون ایزنشتاین که به طور کامل از انقلاب سوسیالیستی اکتبر تبعیت میکردند، میتوانستند این کار برجسته را به خوبی انجام دهند. اما مهر اصلی فرمالیسم نیز بر آنها زده شده بود. آنها سپس به طور متناوب یا خاموش میشدند و یا مجبور به توافقی رقت بار میگشتند.
بعد از فروپاشی شوروی و پس از ورشکستگی کشور، دیگر هیچ هزینهای برای بودجه ساخت فیلم نکردند. به دلیل مشکلات اقتصادی، استودیوهای فیلمبرداری بزرگ به چندین استودیوی کوچک تبدیل شدند.
در سال 2011 بیش از 100 فیلم وارد بازار شد.
امروزه 95 درصد فیلمهای سینمای روسیه بیشتر جنبه سرگرمی دارند. این همچنین شامل بیشتر فیلمها و سریالها که در تلویزیون پخش میشوند، نیز هست. البته در روسیه فیلمهای جدی نیز مانند «تک تیرانداز واراشیلوف» ، «در اوت سال 44»، «پروانه آهنین»، «جزیره» و غیره نیز تولید میشود. اما در کل میتوان گفت بیشتر فیلمهای تولیدی کشور روسیه نوعی تقلید از هالیوود، فرانسه و یا آلمان بشمار میروند.
کارن شاه نظروف، کارگردان معروف روسی میگوید: سینمای روسیه به دلیل نبودن بودجه و کادر هنوز شکله خود را نگرفته است.